بابک یکتاپرست، معاون اجتماعی سازمان انتقال خون ایران، درباره وضعیت ذخایر خونی کشور اظهار کرد: در حال حاضر سالانه بهطور متوسط حدود دو میلیون و ۵۰۰ هزار بار اهدای خون در کشور ثبت میشود که این میزان از سوی حدود یک میلیون و ۷۰۰ هزار اهداکننده انجام میگیرد.
وی با اشاره به کاهش مراجعات برای اهدای خون در فصل سرد سال گفت: کوتاه شدن روزها، آلودگی هوا، افزایش شیوع عفونتهای تنفسی و بارندگیهای مکرر در برخی مناطق، بهویژه استانهای شمالی و شمالغربی، از جمله عواملی هستند که مراجعه داوطلبان به مراکز انتقال خون را کاهش میدهند.
یکتاپرست افزود: همزمان با کاهش میزان اهدای خون، ممکن است مصرف خون و فرآوردههای خونی افزایش پیدا کند. لغزندگی جادهها، بیشتر شدن حوادث ترافیکی و افزایش شمار مصدومان، در کنار نیاز مستمر بیماران به این فرآوردهها، تعادل میان میزان خون اهدایی و مصرف را تحت تأثیر قرار میدهد و ضرورت مشارکت بیشتر مردم را افزایش میدهد.
معاون اجتماعی سازمان انتقال خون درباره استانهایی که به ذخایر خونی بیشتری نیاز دارند، توضیح داد: دو گروه از مناطق کشور به توجه ویژه در زمینه تأمین خون نیاز دارند. گروه نخست کلانشهرهایی مانند تهران و اصفهان و استانهایی مانند فارس و آذربایجان شرقی هستند که به دلیل تمرکز مراکز درمانی و ارائه خدمات تخصصی و فوقتخصصی، مصرف خون در آنها بالاست.
به گفته وی، بیماران بسیاری از استانهای همجوار برای دریافت خدمات پیشرفته درمانی، از جمله جراحیهای تخصصی و پیوند اعضا، به این مناطق مراجعه میکنند؛ بنابراین میزان مصرف خون در این مراکز با جمعیت اهداکنندگان بومی تناسب ندارد.
یکتاپرست همچنین سیستان و بلوچستان، هرمزگان، بوشهر و خوزستان را از مناطق نیازمند توجه ویژه دانست و گفت: در سیستان و بلوچستان به دلیل جمعیت بالای بیماران مبتلا به تالاسمی، نیاز به خون و فرآوردههای خونی قابل توجه است. در استانهای حاشیه خلیج فارس از جمله هرمزگان، بوشهر و خوزستان نیز با توجه به شرایط خاص کشور، لازم است ذخایر خونی در سطح مناسبی حفظ شود تا در صورت بروز شرایط اضطراری، امکان تأمین نیازهای درمانی وجود داشته باشد.
وی درباره مدت زمان نگهداری فرآوردههای خونی نیز اظهار کرد: از هر واحد خون اهدایی میتوان سه فرآورده اصلی شامل گلبول قرمز فشرده، پلاسما و پلاکت تهیه کرد که هرکدام کاربرد و مدت نگهداری متفاوتی دارند. گلبول قرمز فشرده که برای بیماران مبتلا به کمخونی، تالاسمی و افراد دچار خونریزی استفاده میشود، حدود ۳۵ تا ۴۰ روز قابلیت نگهداری دارد. پلاسما نیز پس از انجماد تا شش ماه قابل نگهداری است و برای بیماران دچار سوختگی، کمبود مایعات و برخی اختلالات انعقادی کاربرد دارد.
معاون اجتماعی سازمان انتقال خون با اشاره به محدودیت زمانی نگهداری پلاکتها گفت: این فرآورده تنها سه روز قابل نگهداری است و به همین دلیل تأمین مستمر آن اهمیت زیادی دارد. پلاکت بهویژه برای بیماران مبتلا به سرطان و افرادی که تحت شیمیدرمانی قرار دارند، ضروری است.
یکتاپرست ترویج اهدای اختصاصی پلاکت را یکی از سیاستهای سازمان انتقال خون در سال جاری عنوان کرد و توضیح داد: در این روش، پلاکت خون اهداکننده با استفاده از دستگاه جدا میشود و سایر اجزای خون به بدن او بازمیگردد.
وی ادامه داد: در اهدای معمول خون، مردان حداکثر چهار بار و زنان سه بار در سال مجاز به اهدا هستند، اما اهدای پلاکت با فاصله زمانی دو هفته امکانپذیر است. همچنین در روش اختصاصی میتوان پلاکت مورد نیاز یک بیمار را از یک اهداکننده تأمین کرد، در حالی که در روش معمول ممکن است این نیاز از چندین اهداکننده تأمین شود. استفاده از پلاکت یک فرد میتواند احتمال واکنشهای ناخواسته ناشی از دریافت فرآورده از اهداکنندگان متعدد را کاهش دهد.
یکتاپرست در ادامه با ابراز نگرانی از پایین بودن سهم زنان در اهدای خون گفت: در دوران جنگ تحمیلی، زنان حدود ۳۵ درصد از مجموع اهداکنندگان خون کشور را تشکیل میدادند، اما این سهم بهتدریج کاهش یافته و اکنون به حدود پنج درصد رسیده است؛ در حالی که زنان در بسیاری از عرصههای اجتماعی مشارکت فعالی دارند.
وی یکی از دلایل این کاهش را باورهای نادرست درباره کمخونی و امکان اهدای خون دانست و افزود: زنانی که احتمال میدهند دچار کمخونی باشند نیز میتوانند به مراکز انتقال خون مراجعه کنند. وضعیت آنها با آزمایش اولیه و مشاوره پزشکی بررسی میشود و در صورت برخورداری از شرایط لازم، امکان اهدای خون خواهند داشت.
معاون اجتماعی سازمان انتقال خون، زنان و جوانان را دو گروه مورد توجه در برنامههای ترویجی امسال دانست و گفت: در سالهای گذشته مشارکت جوانان در اهدای خون کاهش یافته و لازم است با اجرای برنامههای فرهنگی و اطلاعرسانی، زمینه حضور بیشتر این گروه فراهم شود.
وی همچنین از اجرای پویش «بینهایت مهر» خبر داد و گفت: این پویش با هدف افزایش مشارکت زنان و جوانان در اهدای خون، از نهم آذرماه و همزمان با روز زن آغاز میشود و تا شانزدهم آذرماه، روز دانشجو، ادامه خواهد داشت. در این برنامه تلاش میشود با همکاری مجموعههای مختلف، آگاهی این دو گروه درباره اهمیت اهدای خون افزایش یابد و زمینه مشارکت آنها در این اقدام انساندوستانه فراهم شود.
یکتاپرست در پایان با تأکید بر ضرورت استمرار مشارکت مردم خاطرنشان کرد: در حال حاضر وضعیت ذخایر خونی کشور تحت کنترل است، اما تداوم آلودگی هوا، بارندگیها و شرایط نامساعد جوی میتواند بر روند مراجعه اهداکنندگان تأثیر بگذارد. از این رو از همه شهروندان واجد شرایط درخواست میکنیم با مراجعه به مراکز ثابت و سیار انتقال خون در سراسر کشور، در تأمین خون مورد نیاز بیماران مشارکت کنند.




نظر شما